Mari Flag




Finno-Ugric Department FWF

Проект Вена университетын финно-угор пӧлкажын инициативыж почеш ышталтеш. Марий-англичан мутерым ыштыме дене кылдалтше проект Австрий шанче фонд FWF полшымо дене финансироватлалтеш.

Морфологий генератор




Ой-каҥаш-влак

Тиде йӧн продуктивный грамматика почеш шомакын чыла формыжым ончыкташ полша. Шотыш налза: тиде йӧн морфологий дене пашам ышташлан гына келыштаралтын, тудо марий синтаксис але лексикологий дене «кылым ок кучо». Чынжымак улшо шомакым возымеке, программе чынжымак вашлиялтше мутын формыжо-влакым пуа.

Морфологий генераторын кок тӱҥ ужаш гыч шога – «лӱм мут» ден «глагол». Тыланда лӱм мутын склоненийже оҥай гын – икымше ужашыжым ойырыза, глаголым лица да чот дене вашталташ кӱлеш гын – кокымшыжым.

Шола могырышто яра корныш шомакым (лӱм мут гын, шкет чот, именительный падеж формышто, глагол гын, инфинитив формышто) возыза да могай грамматический формыжым пален налнеда, воктеланже палемдыза. [ > ] полдышым темдалмеке (сӱретыште йошкар оҥго дене палемдыме), кӱлеш формо пурла могырышто палдырнышаш.

Morphological Generator - Nouns

Кажне у шомакым программе марий йылмын пералтышыжлан эҥертен лудаш тӱҥалеш, кӱшнӧ, шола могыр диалог тӧрзаште нимат палемдалтын огыл гын.

Тӱткӧ лийза: грамматический категорийын кажне ойырен налме значенийжылан, мутлан падеж категорийлан, вес категорийын значенийже келшен толеш, мутлан притяжательный суффикс-влак. Кажне грамматический категорийыште иканаште ик значенийым гына ойырен налаш лиеш. Чыла ойырымо значений-влак шола могырышто шем тӱсан оҥгышто ончыкталташ тӱҥалыт. Тыге грамматический категорийын значений комбинацийже палемдалтеш.

Вашлиялт кертше комбинаций набор-влак шем оҥго дене гына огыл чаралтыт, но тыгакак тыгай значений-влакым блокироватлыме дене, кудыжо ойырымо значений дене вашлиялт огеш керт. Мутлан, шуко чот формо «-мыт», кудо айдеме нерген ойлымо годым гына кучылталтеш, инессив формышто ок вашлиялт, кудыжо чондымо предметым ончыкта. Тидын годым палемдыме суффикс-влак дене кучылташ лийдыме значений-влак сур тӱс дене ончыкталтыт да кучылташ лийдыме лийыт. Тыге, кучылташ лийдыме комбинаций-влак нерген программе шижтарен шога.

Инфинитивын спряженийже вигак палемдалт, садлан тудым глагол пелен ончыктыман.

Morphological Generator - Verbs

Кок ужашыштыжат (лӱм мутланат, глаголланат) чынжымак вашлиялтше шомак-влакым гына возаш лиеш. Южгунамже формым возымо годым программе дене пуымо формо шкежак тыгай лексический единице улеш, кудыж деч вес тӱрлӧ грамматический формым ышташ лиеш. Мутлан, толаш глаголын действительный причастий формыжым «Глагол» ужашыште ыштена. Пурлаште, возышаш корнышто, чынжымак вашлиялтше лӱм мут лектеш, кудыжын шке формыжо-влак улыт. Тидын годым диалог тӧрзан пурла кӱшыл лукыштыжо верланыше «Формо-влак» полдыш активный лиеш.

Inflect Button

Тиде полдышым темдалмеке, лекме корно гыч пурла возымо корныш, кӱлеш ужашыш кусна: «Лӱм мут», лӱм мут гыч шкет чот, именительный падеж формым ыштыме гын, «Глагол», глаголын инфинитив формыжо пуымо гын.

Inflection

Текстым латинице ден кириллице полдышоҥам кучылтын возаш, да тыгакак руш алфавитыште вашлиялтдыме марий символ-влак дене пайдаланаш лиеш. Программыште пайдаланыме транскрипций нерген тыште пален налын кертыда.

Ты программыште шомакын формыжо-влакым ышташлан вашлиялтше ятыр суффикс марий йылмым тунемаш гына тӱҥалше-влакым лӱдыктен кертеш. Тыге ынже лий манын, учебникын кажне ужашыж почеш морфологий генераторын куштылемдыме вариантшым ыштыме, тыште учебниыкыште вашлиялтше грамматический формо-влакым гына пуымо.

Simplified